back page

fehrest page

next page

الف. چگونگى اعطاى امتياز توتون و تنباكو

در سال 1269 هـ .ش ـ 1890 م. ـ در سفر ناصرالدين شاه به انگلستان، تالبوت كه از نزديكان نخستوزير وقت انگليس ـ لرد ساليسبورى ـ بود از شاه و صدراعظم وى امين السلطان، خواستار اعطاى امتياز انحصار توتون و تنباكو شد. ناصرالدين شاه كه براى تأمين هزينه سفرهاى خود به اروپا مشكل داشت با اعطاى آن موافقت كرد. تالبوت سرانجام در تهران موفق شد طبق معمول با دادن مقدارى رشوه، امتياز ارزشمندى را به دست آورد. (3) طبق اين امتياز انحصار داخلى و خارجى خريد و فروش توتون و تنباكو

ــــــــــــــــــــــــــــ
1. جواد شيخ الاسلامى، قتل اتابك و شانزده مقاله تحقيقى ديگر ، صص 88 ـ 69 .
2. ابراهاميان، پيشين ، ص 72.
3. شركت رژى براى كسب اين امتياز مبالغ هنگفتى به شاه، امين السلطان و ديگر درباريان رشوه داد. تالبوت پيش از رسيدن به تهران، از پاريس به امين السلطان چنين نوشت: «اين جانب ماژور تالبوت تعهد مى كنم كه براى حضرت اشرف امين السلطان و اعليحضرت شاه ايران، به حضرت اشرف مبلغ 40 هزار ليره استرلينگ بپردازم. 10 هزار ليره از اين مبلغ را روز تفويض امتيازنامه رژى، 10 هزار ليره ديگر از اين مبلغ را در اولين روزى كه امتياز رژى به موقع اجرا گذارده شود، 20 هزار ليره بقيه را دوماه پس از اجراى امتيازنامه رژى». پاريس 1889. (ابراهيم تيمورى، تحريم تنباكو اولين مقاومت منفى در ايران ، ص 177)

[31]


ايران در اختيار شركت رژى قرار مى گرفت و شركت مى بايست هرساله 15 هزار ليره به همراه يك چهارم سود كمپانى، به خزانه شاه بپردازد.

back page

fehrest page

next page