معاويه تا زمان عثمان دو نيروي مهم در اختيار داشت:
 1- قدرت و پستهاي سياسي
 2- قدرت اقتصادي
3- با کشته شدن عثمان نيروي سومي ديگر در خدمت خودش گرفت و آن اينکه ، معاويه مرثيه داستان خليفه مقتول و مظلوم را مطرح کرد و احساس ديني و مذهبي گروه زيادي از مردم، مخصوصا مردم شامات را جريحه دار کرد و شعار (من قتل مظلوما فقد جعلنا لوليه سلطاناء - اسراط، 33) را سر دادند و با اين شعار صدها هزار نفر را به نفع مقاصد خود در اختيار گرفت.
 با اينکه معاويه خبر داشت که قاتل عثمان چه اشخاصي هستند و مي دانست وقتي مسلمانان ريختند تا عثمان را به قتل برسانند علي (ع) به او آب و آذوقه رساند و فرزندان خود را مدافع او کرد که خليفه کشي باب نشود و معاويه هم که با نيروهاي عظيمش در شام بود وقتي عثمان از او استمداد مي کند او قادر بود که مسلمانان را تار و مار کند ولي فکر کرد از کشته شدن عثمان بيشتر از زنده بودنش مي توان بهره برداري نمود لذا نشست تا خبر قتل عثمان رسيد و عثمان هم نصايح حضرت علي را گوش نکرد و فکر مي کرد که سپاه شام مي رسد و او را نجات خواهند داد براي همين معاويه بعد از قتل عثمان، فرياد وا عثماناه سر داد و پيراهن عثمان را بر چوب کرد و بر روي منبر گريه کرد و اشک تمساح ريخت و اشکهايي بسيار از مردم گرفت.
بعد از شهادت حضرت علي (ع) معاويه خليفه مطلق مسلمين شد و قدررت چهارم خود را هم در اختيار گرفت و شخصيتهاي ديني و به اصطلاح امروز روحانيهاي درباري مانند ابوهريره را استخدام کرد و سپاهي به نام دين عليه مولي علي(ع) تجهيز نمود.
و بعد از شهادت علي (ع) دستور داد در منابر و خطبات علي (ع) را سبّ و لعن کنند حتي در مدارس به مدرسين تکليف شد و در کتابها چاپ شد تا بچه ها از کودکي مطالب جعلي ياد بگيرند از آن روز ، احاديث در مدح عثمان و مقداري در مدح شيخين شروع شد و علمايي که مخالفت مي کردند را با مال و مقام مي خريد يا طرفداران خيلي جدي علي (ع) مانند حجربن عدي يا عمروبن حمق خزاعي را به شهادت مي رساند و با کمک روحانيون درباري آن زمان ، چنان مبارزه ، عليه اسلام و اهل بيت(س) را آغاز نمودند که حتي در نماز جمعه هم سبّ و لعن کردن علي (ع) بخشنامه شد و اين عوامل بعنوان سنت سوط، باقي ماند.
معاويه با يک ملايمت و بذل و بخشش فراوان، سران عرب و دانشمندان مهاجر و انصار را تا آنجا که ممکن بود و فريفت و دور خود جمع کرد و وسائل راحتي آنها را فراهم نمود و در محيط شام يک حوزه علميه بظاهر آبرومند بر اساس ترويج اسلام و قرآن که دور از سياست باشد را ساخت و متصديان آن را تشويق کرد و مردم عوام را از اين راه فريفت و با کمال هوشياري، مخالفين جدي و دانشمندان مخالف را زير نظر داشت و با سياستي بي رحمانه آنها را مسموم کرد و افسران سنگ دل و خونخواري را مانند بسربن ابي ارطاه که استاد آدم کشي بود را بر جان و مال آنها حاکم کرد و دستگاه تبليغاتي بسيار وسيعي تشکيل داد که اساس و بنيان آن، شعر شاعران، حديث محدثان، تفسير مفسران جعلي در رأس آن بود و هر روز هر چه را که مي خواست از زبان آنان مخصوصاء ابوهريره و کعب الاحبار يهودي در بين مردم منتشر مي ساخت و همين روشهاي مسموم کردن براي خلفاي بعدي روش خوبي بود براي همين سئوال پيش مي آيد چرا امام حسين قيام کرد؟