خط مشی دسترسیدرباره ما
ثبت نامثبت نام
راهنماراهنما
فارسی
ورودورود
صفحه اصلیصفحه اصلی
جستجوی مدارک
تمام متن
منابع دیجیتالی
رکورد قبلیرکورد بعدی
شناسگر رکورد : 458623
سرشناسه : ب‍ی‍ات‌، ع‍ل‍ی‌684443
عنوان و نام پديدآور : قیام عاشورا: بایدها و پیامدها [منبع الکترونیکی]/ علی بیات
زبان متن نوشتاري يا گفتاري و مانند آن : per
کشور محل نشر : ایران
يادداشتهاي کلي : AU
: عنوان از روی صفحه عنوان نمایش
: فارسی
: ملزومات نظام: ویندوز ‎98+ با پشتیبانی متون فارسی؛ IE6
: پ
: $Dکتابخانه دیجیتالی
يادداشتهاي مربوط به شماره هاي شناسايي : در این مقاله سخن از ضرورتها و بایدهای مطالعاتی قیام امام حسین (ع) است؛ و اینکه بنا بر کدام بینشها و روشهای پژوهشیای باید قیام امام (ع) را بررسی نمود؟ بر این اساس، نخست دو دیدگاه الهی (مابعدالطبیعی)، و انسانی - تاریخی از یکدیگر تفکیک و ملاحظات مربوط به هریک به اختصار بررسی شده است. در دیدگاه انسانی - تاریخی نیز هشتبینش و روش مطالعاتی به اهل تحقیق و نظر پیشنهاد شده است. در بررسی پیامدهای قیام نیز به منظور پرهیز از طولانی شدن سخن، تنها به پیامدها و تاثیرات سیاسی و خصوصا روانشناختی قیام پرداخته شده است. واژههای کلیدی: قیام عاشورا، بینشها، روشها، گزارشها، بایدها، پیامدها. دربارهی قیام عاشورا سخنان بسیاری گفته و نوشته شده است. شاید به جرات بتوان گفت که کمتر رخدادی در تاریخ اسلام این همه مورد بحث قرار گرفته است و اهل اندیشه و نظر و قلم دربارهی آن، قلمفرسایی کردهاند؛ اما باز از هر که میشنویم و هر چه میخوانیم حدیث نامکرر است. به راستی علت و رمز این همه پیچیدگی چیست؟ آیا علت صاختلافات و تعارضاتی است که در مدارک مربوط به این مسیله وجود دارد و به همین جهت در تشخیص حقیقت این قیام نظرهای متضادی اظهار شده است؟ (صالحی نجف‌آبادی، ص‎4). البته جای تردید نیست که از این واقعه و رویداد بزرگ و سرنوشتساز تاریخ صدر اسلام گزارشهای موثق و قابل اعتمادی که همهی زمینهها، اسباب، مقتضیات، علل و نیز تقدم و تاخر زمانی حوادث را به درستی و دقت منعکس کرده باشند در دست نیست؛ و از اینرو کار پژوهشگر امروزی، که به دیدهی تحلیل - و نه صرفا نقلی و روایی و وصفی - بدان مینگرد، با مشکلات و موانعی جدی و اساسی مواجه میشود؛ اما حقیقت آن است که علت این پیچیدگی تنها اختلافات و تحریفات و جعلیات فراوان در اسناد و مدارک برجای مانده از این واقعه نیست. اگر چنین نقصهایی در مدارک مربوط به این واقعه وجود نداشت، شاید امروزه ما میتوانستیم تنها به واقعیت تاریخی آن پی ببریم، نه به همهی ابعاد و زوایای آن؛ زیرا تاریخ در نگاه نخستبر واقعیات عینی دلالت دارد و این به معنا و مفهوم روایی و نقلی و وصفی است و اتکای صرف به اخبار و روایات افادهی علم به معنای حقیقی نمیکند. آنچه در مطالعات تاریخی (تاریخ انسانی) اهمیت تام و تمام دارد این است که بدانیم با پدیدهای تکبعدی و تکساحتی به نام انسان مواجه نیستیم. مشکل اساسی در مطالعات مربوط به تاریخ انسانی، آن است که انسان گر چه موجودی مخلوق و محدود است، اما در محدودهی جدول وجودیاش دارای ابعاد و جنبههای گوناگون است و به همین علتخلاف دیگر پدیدهها که از ظاهری مادی و کمی با کنشهایی ثابت و یکنواخت در طول حیات خود برخوردارند، به دام و کمند کشف روابط علت و معلولی و قانونمندیهای مادی و فیزیکی درنمی‌آید. تفاوت انسان هوشمند و دارای اختیار و آزادی با دیگر پدیدهها که فاقد این امتیازات هستند آن است که جریان حوادث و حرکت تاریخیاش قابل پیشبینی نیست و هرگز نمیتوان به طور صریح و جزمی دربارهی علل و اسباب جریان حیات تاریخیاش احکام جبری و قطعی صادر کرد. بنابر آنچه گذشت، بدون شک شناخت و بررسی تاریخ زندگانی و کنشها و واکنشهای شخصیتهایی روحانی که از مرتبهی احکام و مقتضیات جبری و غریزی نفس خود فراتر رفته، به تواناییها و استعدادهای مکنون در ضمیر خود پیبردهاند، نسبتبه دیگر انسانها، که همچنان در بند غرایزند و به مرتبهی حیات مادی و موجود طبیعی نزدیکترند، دشوارتر و بسیار پیچیدهتر است. امام حسین (ع) به دور از هر باور فرقهای یا وابستگی و تعصب قومی، یکی از نخبگان همهی فصول حیات بشری است. نخبهای از نخبگان دینی و روحانی که یکی از صحنههای شگفت تاریخ انسانی را آفرید. واقعهای که عقل را از درک اسرارش عاجز کرده و به زانو نشانده است. بنابراین، مهمترین عامل پیچیدگی شناخت واقعهی عاشورا آن است که رهبر این قیام، شخصیتی است که عشق و عقل، عرفان و برهان، دیانت و سیاست، حقیقت و واقعیت، دنیا و آخرت، شور و شعور، شعر و شمشیر، روح و تن، فکر و فقه، همه و همه را درهم آمیخته و منشوروار از هر ضلع و زاویهای تلالؤ و جلوهگری خیرهکنندهای دارد. پیچیدگی روح و شخصیت او هزاران پیچ و تاب در قوهی عقل و فهم شاهدان و همهی کسانی که دربارهی قیام او گفته و نوشتهاند درافکنده است. نگارنده ادعا ندارد که این مقاله بتواند با قید و بند الفاظ، گرهای از این معما را بگشاید، بلکه فقط کوششی است که از کشش مهر آن شهید فرزانهی همیشه جاوید حاصل آمده است. امید است که در آینهی جمیل جمالش به تماشای جلوههای جمال الهی بنشینیم. دو دیدگاه و نگرش کلی در زمینهی ضرورت قیام امام حسین (ع) ذهن پیروان و همهی مسلمانان و به طور کلی پژوهشگران عرصهی تاریخ و بهویژه تاریخ اسلام را به خود مشغول کرده است و هر یک طرفداران و مخالفانی دارد. دیدگاه نخست منظر الهی (متافیزیکی) است. بر اساس این دیدگاه خداوند چنین مقدر کرده بود که امام با جمعی از پیروان و یاران صدیق و مخلصش برای حفظ و نجات اسلام به شهادت برسند. مشخصههای این دیدگاه عبارتاند از: الف) امام انسانی است مافوق انسان، با ویژگیها و خصیصههای علم مخصوص و عصمت، یا به تعبیر روشتر، نظرکردهی الهی است. ب) قیام عاشورا رویدادی فراتاریخی است؛ زیرا امام فراانسان است. ج) قیام و شخصیت امام (ع) فراتاریخی و غیرقابل تحلیل و کنکاش عقلی است. د) تسلیم و توکل و نهایتا نفی الگوگیری از قیام امام (ع). ه) امام (ع) مامور عمل به تکلیفی است که خداوند تقدیر کرده است؛ یعنی شهادت و کشتهشدن. این دیدگاه که به طور سنتی بر ذهن شیعیان سایه افکنده، عمیقترین و خطرناکترین تحریف را از شخصیت امام (ع) پدید آورده است و آن حضرت با چنین ذهنیتی فقط و فقط مورد تقدیس و تکریم و مدح و رثا قرار میگیرد. تقدیس و مدح و رثا و عزاداری با این بینش، نهتنها رفتار پیروان آن حضرت، که شخصیت آن امام را نیز واژگونه مینمایاند. عناصر حقیقتطلبی، معرفتجویی و آگاهیبخشی، ظلمستیزی، عدالتطلبی، شورآفرینی از سرعشق و شعور، مبارزه با کجروی و انحراف و زر و زور و تزویر تا مرز شهادت و... از مراسم و مجالس عزاداری رختبرمیبندد؛ و درنتیجه قیام و شخصیت امام کارآمدی خود را در جنبههای فکری، فرهنگی، اجتماعی، سیاسی، عرفانی و... از دست میدهد. ناگفته نماند که با شکلگیری انقلاب اسلامی در ایران و روشنگریهای خردمندانهی حضرت امام خمینی (ره) و اندیشمندانی دیگر... افقهای نوینی در بررسی و رویکرد به قیام عاشورا گشوده شده است؛ افقهای تازهای که در دیدگاه دوم به اختصار به آنها خواهیم پرداخت. نگارنده قصد ندارد که دیدگاه الهی دربارهی قیام عاشورا را مورد انکار و یا بیتوجهی قرار دهد. اساسا انکار و حتی بیتوجهی به منظر الهی در فه�
موضوع (اسم عام يا عبارت اسمي عام) : حوزه و دانشگاه
مبدا اصلي : م‍رک‍ز اطلاع‍ات‌ و م‍دارک‌ اس‍لام‍ی‌
اندازه فايل : داده های الکترونیکی (‎۱ بایگانی: ۳۹.۴ KB)
نام الکترونيکي : 129
عنوان :
نام فایل :
نوع عام محتوا :
نوع ماده :
فرمت :
سایز :
عرض :
طول :
قیام عاشورا: بایدها و پیامدها
129_1.html
مقالات فارسی
متن
text/html
76 KB
85
85