خط مشی دسترسیدرباره ما
ثبت نامثبت نام
راهنماراهنما
فارسی
ورودورود
صفحه اصلیصفحه اصلی
جستجوی مدارک
تمام متن
منابع دیجیتالی
رکورد قبلیرکورد بعدی
شماره رکورد : 618855
سرشناسه : کشتي آراي، ليلا
عنوان و نام پديدآور : جايگاه سيرة عقلا و متشرعه در فقه و تفاوت آنها [پایان نامه]/ ليلا کشتي آراي ؛ استاد راهنما: محمدکاظم رحمن ستايش
وضعيت نشر : قم: پژوهشکده مدیریت اطلاعات و مدارک اسلامی؛ مرکز مدیریت حوزه های علمیه خوهران، معاونت پژوهش، 1396
زبان اثر : per
يادداشت : ملزومات سیستم: ویندوز XP+؛ با پشتیبانی متون عربی؛ +IE۹، موزیلا فایرفاکس +۲۳، گوگل کروم +۲۳.
يادداشت : عنوان از روی صفحه عنوان پایان نامه
يادداشت : جهت مطالعه پایان نامه به قم، مرکز مدیریت حوزه های علمیه خواهران، معاونت پژوهش مراجعه فرمایید.
يادداشت : کتابنامه
متن يادداشت : پایان نامه
درجه پایان نامه : کارشناسی ارشد = سطح ۳
رشته تحصیلی : فقه و اصول
سال دفاع : 1383
محل دفاع : مرکز مدیریت حوزه های علمیه خواهران ، معاونت پژوهش
چکيده : «سيره» از منابع استنباط احکام فقهي به ويژه در موضوعات مستحدثه است که در پويايي فقه، نقشي مهم و اساسي ايفا مي‌کند. بعضي پيشينه استفاده از سيره را به امام باقر و امام صادق نسبت داده اند. اما آنچه مسلم است حضور هميشگي اين بحث در کتب اصولي شيعه مي باشد. متأخرين اصولي، موضوع سيره را مستقلاً و به عنوان دليلي که توان اثبات حکم شرعي را دارد، در عرض ديگر ادله، مورد توجه قرار داده اند. سيره معتبر در حوزه شرع را مي توان به دو نوع تقسيم نمود؛ 1. سيرة عقلا؛ که ازآن به بناي عقلا، طريقة عقلا وعمل عقلا نيز تعبير مي‌شود وعبارت از بناي عملي انسان‌ها «بما هم عقلاء» در طول تاريخ برانجام کاري و يا بر ترک عملي است. «عمل»، «تکرارعمل»، «وصول تکرارعمل به حدّ غالب ياعموم»، «مفيدبودن يا مستحسن بودن عمل»، و نهايتاً «ارتکازي بودن عمل» از عناصر مقوّمه اين قسم از سيره‌اند. پيرامون مبناي حجيت سيره عقلا دو ديدگاه وجود دارد: الف) کاشفيت (طريقيت): بدين معني که يکي از مجاري وصول به سنت معصومين، بناي عقلا است، در نتيجه بناي عقلا دليلي در کنار ديگر ادله نيست وحجيت آن محتاج پيوستن مقدمه ديگري (اثبات عدم ردع شارع) مي‌باشد. در اين ديدگاه ارزش و اعتبار سيره عقلا به اين است که انتساب آن به شارع و رضايت شارع نسبت به آن احراز گردد. به دست آوردن رضايت شارع از سه صورت امکان پذير است: اول اينکه شارع مستقيماً آن عمل را امضا کند. دوم اينکه از طريق عدمِ ردع، رضايت او کشف شود. سوم اينکه عدم ردع از جانب شارع ثابت شود. در هر حال بدون امضاء شارع، مبنايي براي اعتبار سيره وجود نخواهد داشت. لذا ضروري است که با استمداد از برخي شيوه‌ها، جريان بناء عقلا در زمان معصوم احراز گردد. ب) موضوعيت: با اين توضيح که اولاً: منشأ سيره عقلا، عقل است، نه حيثيت بشر بودن عقلا؛ بنابراين حجيت عقل به منزله واسطه عروضِ حجيت بر بناي عقلاست و مي¬توان اعتبار دليل عقل را با دليل عقلا يکسان لحاظ نمود. ثانياً : انگيزه و مناط حکم عقلا، حفظ مصالح عمومي و پرهيز از اختلال نظام است و شارع که خود در رأس عقلاست، احکامش را بر پايه همين مهم جعل کرده است. نتيجه پذيرش اين مبنا اين است که امضاي کلي شارع برهمه بناهاي عقلايي قرارگرفته و بناهاي متأخر در هرعصر و زماني را در برمي‌گيرد. همچنين صرف عدمِ ردع (يا عدم وصول ردع) درحجيت بناي عقلا کافي خواهد بود. 2. سيره متشرعه؛ که از آن به سيره شرعيه وسيره اسلامي نيز تعبيرمي‌شود و عبارت است از بناي عملي مسلمين «بماهم مسلمون» برانجام کاري و يا ترک عملي. حجيت سيره متشرعه مشروط به امتداد تاريخي آن تا زمان معصوم و نيز اثبات رضايت معصوم از عملکرد متشرعين مي باشد. در واقع ملاک حجيت سيره متشرعه، کشف قطعي آن از سنت است که از طريق فعل و يا تقرير معصوم به دست مي‌آيد. «سيره» به هر دو قسم آن کارايي بسياری در حوزه مسائل اصول فقه و فقه داشته است. از موارد کاربرد سيره در اصول فقه مي‌توان به مباحث الفاظ، حجيت ظهورات، حجيت خبر واحد و حجيت استصحاب اشاره نمود. در مباحث فقهي نيز، «سيره» علاوه بر اثبات قواعد فقهي، در استنباط احکام فقهي کاربردي وسيع دارد. استمداد از «سيره» در مباحثي چون قاعده ضمان، يد، اتلاف، ... و نيز احکامي چون جواز فروش مسجد، جواز گرفتن پول به ازاي اعضاي بدن، صحت بيع معاطاتي و ... تنها مصاديق و نمونه‌هايي از کاربرد «سيره» در فقه و قواعد فقهی است.
يادداشت : داده های الکترونیکی
موضوع : اصول فقه ( حوزه اصلی )
: اُصول الفقه
: Jurisprudence fundamentals, jurisprudence principles, Usul al-fiqh
: سیره عقلا
: سيرة العقلاء
: Conduct of rational persons, practice of rational persons, practice of the wise
: سیره متشرعه
: سيرة المتشرعة
: Conduct of devout (faithful) people
: بناء عقلا
شناسه افزوده : رحمان ستایش، محمدکاظم، ۱۳۴۴ - ، استاد راهنما
محل نگهداری پایان نامه (قالب چاپی) : قم، مرکز مدیریت حوزه های علمیه خواهران ، معاونت پژوهش
وضعیت پایان نامه : دفاع شده
نوع مدرک : TF
 
 
 
(در صورت عدم وضوح تصویر اینجا را کلیک نمایید)