خط مشی دسترسیدرباره ما
ثبت نامثبت نام
راهنماراهنما
فارسی
ورودورود
صفحه اصلیصفحه اصلی
جستجوی مدارک
تمام متن
منابع دیجیتالی
رکورد قبلیرکورد بعدی
شماره رکورد : 618864
سرشناسه : شيرازي، زهرا
عنوان و نام پديدآور : نسبت عقل و وحي از ديدگاه علامه طباطبايي و آيت الله جوادي آملي [پایان نامه]/ زهرا شيرازي ؛ استاد راهنما: سيدمحمدعلي داعي نژاد
وضعيت نشر : قم: پژوهشکده مدیریت اطلاعات و مدارک اسلامی؛ مرکز مدیریت حوزه های علمیه خوهران، معاونت پژوهش، 1396
زبان اثر : per
يادداشت : ملزومات سیستم: ویندوز XP+؛ با پشتیبانی متون عربی؛ +IE۹، موزیلا فایرفاکس +۲۳، گوگل کروم +۲۳.
يادداشت : عنوان از روی صفحه عنوان پایان نامه
يادداشت : جهت مطالعه پایان نامه به قم، مرکز مدیریت حوزه های علمیه خواهران، معاونت پژوهش مراجعه فرمایید.
يادداشت : کتابنامه
متن يادداشت : پایان نامه
درجه پایان نامه : کارشناسی ارشد = سطح ۳
رشته تحصیلی : فقه و اصول
سال دفاع : 1387
محل دفاع : مرکز مدیریت حوزه های علمیه خواهران ، معاونت پژوهش
چکيده : بررسي نسبت عقل و وحي از دغدغه‌هاي مهمي است که آراء انديشمندان اسلامي را در حوزه¬هاي متنوعي از علوم به ويژه فلسفه، کلام و تفسير از ديرباز به چالش کشيده است. در اين ميان علامه طباطبايي و آيت الله جوادي آملي از معدود انديشمنداني‌اند که با تبحر در هر سه عرصه مذکور به تفصيل به اين بحث پرداخته‌ و به خوبي از عهده آن برآمده‌اند. در اصطلاح عقل به عملي و نظري تقسيم می¬شود. بنابر ديدگاه علامه طباطبايي، عقل نظري آن است که دانستن حقيقت اشياء را بر عهده دارد و عقل عملي عقلي است که انسان را به حق دعوت مي¬کند و با بهره گيري از احساسات باطني که بالفعل در نهاد آدمي موجود است، به حسن و قبح اعمال حکم مي‌نمايد. علامه حجيت اين هر دو را پذيرفته‌اند. حجيت عقل نظري به اين معناست که از عهده شناخت ذات و اسماء و اوصاف الهي برمي‌آيد و در شناخت و قضاوتش در باب معارف الهي مصيب است. عقل در عين حال که اوصافي را براي خداوند اثبات مي¬کند اعتراف مي¬کند که خدا فراتر از آن است که در حصار تنگ اين اوصاف درآيد. حجيت عقل عملي بدين معناست که احکام عقل در افعال تشريعي خداوند جاري است؛ تشريعات الهي معلّل به اغراضي است که ناظر به بندگان است، لذا عقل مي‌تواند در اطراف اين غرض بحث نموده و حسن و قبح و مصالح و مفاسد آن را بررسي نمايد. حجيت در هيچيک از اين دو به معناي محکوم بودن خدا به احکام عقل نيست. عقل با همه آثارش تابع خدا و مأذون از منّت جاري اوست، بلکه معنايش اين است که عقل مي تواند خصوصيات فعل و وصف خدا را درک نمايد و در اين‌باره مجملاتي را کشف نمايد. آيت الله جوادي آملي تقسيم مذکور را مي‌پذيرند اما دو قسم عقل را به گونه‌اي ديگر تعريف نموده اند. بنابر ديدگاه ايشان عقل نظري عهده دار هرگونه انديشه است خواه در حوزه حکمت عملي باشد و خواه نظري و عقل عملي قوه محرکه اي است که عهده دار انگيزه و عزم و تصميم است. ايشان نيز حجيت عقل را پذيرفته و آن را با دو شرط برهاني بودن و آلوده نشدن به اوهام و شوائب از منابع اثباتي دين مي¬دانند. هر دو بزرگوار در تبيين قلمرو عقل بر خضوع عقل در پيشگاه وحي و ناتواني آن از درک جزئيات احکام تأکيد نموده‌اند. در عين حال آيت الله جوادي با تبيين دو حوزه «ارزشي» و «دانشي» در دين از کارآمدي عقل و استقلال آن در حيطه مسائل دانشي دين دفاع نموده است؛ نظر به اينکه دين در همه مسائل اعم از ارزشي و دانشي در همه زمان ها و مکان ها پاسخگوي نياز بشر است، تنها دليل نقلي کافي نيست بلکه حکم عقل کارآمد است که نمونه هاي آن را مي‌توان در مسأله «حسن و قبح»، «تلازم احکام با ملاکات» و «مباحث استلزامات» مشاهده نمود. عقل در اين حوزه¬ها منبع اثباتي دين بوده و همپاي وحي مي¬تواند حکم صادر کند. خدمات متقابل وحي و عقل موضوع ديگري است که مورد توجه هر دو بزرگوار به ويژه آيت الله جوادي آملي قرار گرفته است. به تعبير ايشان عقل اولاً ميزان شريعت است چراکه حق و باطل و صدق و کذب گزاره ها و آموزه هاي ديني به ترازوي عقل سنجيده مي‌شود، ثانياً مفتاح شرع است چراکه باب شريعت را به روي دين پژوهان مي‌گشايد و ثالثاً مصباح شرع است که هر دو بزگوار اشاره نموده¬اند. در برشمردن خدمات وحي به عقل هر دو انديشمند بر«تأييد حجيت عقل» و «راهنمايي و هدايت عقل در پرتو وحي» تأکيد نموده اند. تأييد وحي نسبت به عقل در حيطه اي است که عقل توان درک آن را دارد و راهنمايي و هدايت عقل در حيطه اي است که عقل به تنهايي به جهت محدوديت در درک آن، از ارائه نظر عاجز است. با توجه به اشتراک عمدة مباني علامه طباطبايي و آيت الله جوادي، ديدگاه هر دو در عدم تعارض عقل و وحي يکسان است. چرا که از دید آنها از سويي حجيت عقل به تأييد وحي رسيده و از سوي ديگر وحي بر عقل حاکميت دارد. بنابراين مواردي که شبهه تعارض عقل و وحي را تداعي مي کنند يا فراتر از حيطه دسترسي عقل است و يا از مغالطه عقل و وهم نشأت گرفته است.
يادداشت : داده های الکترونیکی
موضوع : اصول فقه ( حوزه اصلی )
: اُصول الفقه
: Jurisprudence fundamentals, jurisprudence principles, Usul al-fiqh
: وح‍ی‌
: Revelation
: lt;ال‍وح‍ی‌=وح‍ی‌gt;
: عقل
: العقل
: طباطبایی ، محمد حسین ، ۱۲۸۱ - ۱۳۶۰
: آيت الله جوادي آملي
شناسه افزوده : داعی‌نژاد، محمدعلی ، استاد راهنما
محل نگهداری پایان نامه (قالب چاپی) : قم، مرکز مدیریت حوزه های علمیه خواهران ، معاونت پژوهش
وضعیت پایان نامه : دفاع شده
نوع مدرک : TF
 
 
 
(در صورت عدم وضوح تصویر اینجا را کلیک نمایید)